Bệnh ung thư – Vì sao phát hiện muộn?

Y học ngày nay đã xác định: Ung thư là bệnh không phải khi chẩn đoán ra là người bệnh mang án tử. Với ung thư, điều quan trọng nhất là “biết sớm trị lành”. Nhưng đáng tiếc, không ít trường hợp bệnh nhân đến trong tình trạng đã muộn. Câu hỏi: Tại sao ung thư lại thường bị phát hiện muộn?

benh ung thu vi sao phat hien muon

Bệnh ung thư những con số đáng lo

Chúng ta hãy khởi đầu với những con số biết nói để thấy sự gia tăng của bệnh ung thư hiện nay. Theo tổ chức y tế thế giới 2018, số ca mắc mới ung thư tại Việt Nam không ngừng tăng, từ 68.000 ca năm 2000 lên 126.000 năm 2010. Năm 2018, số ca mắc mới tăng lên gần 165.000 ca/ 96,5 triệu dân, trong đó gần 70% trường hợp tử vong, tương đương 115.000 ca.

Theo ghi nhận về bệnh ung thư tại TP.HCM, tính từ năm 2010 đến nay, bình quân mỗi năm số mắc mới bệnh ung thư ở TP.HCM tăng bình quân là 9%/năm.

  1. BS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung Thư Việt Nam thường cảnh báo “Ung thư biết sớm trị lành, nếu mà để trễ dễ thành nan y”. Đây là chủ đề chính trong việc phòng chống ung thư, điều này nhắc chúng ta chú trọng vấn đề phát hiện sớm ung thư để từ đó đem lại hiệu quả điều trị cao.

Câu hỏi tại sao ung thư lại thường bị phát hiện muộn? Trung bình ở các nước đang phát triển, tỷ lệ ung thư phát hiện ở giai đoạn muộn khoảng 2/3 số trường hợp, điều này cũng khá phù hợp với tình hình thực tế tại Việt Nam.

Một số lý do có thể xem xét đến việc phát hiện muộn bệnh ung thư như sau

Thứ nhất, do bản chất của bệnh ung thư, bệnh được xếp vào nhóm bệnh mạn tính, nên hầu hết các bệnh ung thư biểu hiện bệnh chậm, diễn tiến âm thầm, kéo dài nên khi có các triệu chứng gây khó chịu cho người bệnh thì thường đã là giai đoạn bệnh khá muộn, điều trị hiệu quả không cao. Ví dụ như ung thư: gan, phổi, tụy…

Thứ hai là do các dấu hiệu, triệu chứng bệnh ung thư đôi khi mơ hồ, dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác. Do vậy, người bệnh không cảm thấy quan trọng để đi khám bác sĩ. Và ngược lại, có số bệnh nhân có dấu hiệu bệnh nhưng lại sợ khi đi khám bác sĩ sẽ ra bệnh ung thư.

Một số lý do khác đôi khi gặp, là do khi bệnh nhân có dấu hiệu bệnh tìm gặp các bác sĩ đa khoa, nên nếu không nghĩ đến là do ung thư, sẽ làm chậm quá trình chuyển tuyến chuyên đến các khoa ung thư chậm trễ thời gian chẩn đoán và điều trị ung thư.

benh ung thu vi sao phat hien muon

Trên thực tế lâm sàng, đôi khi chúng ta lại hay gặp những tình huống đáng tiếc là dù được các cơ sở y tế chuyên khoa đã chẩn đoán xác định người bệnh mắc ung thư và có kế hoạch điều trị, người bệnh vẫn tin vào các điều trị không chính thống (uống lá cây, đắp thuốc, đắp lá, trích lể, các phương pháp dân gian khác không có kiểm chứng khoa học…) nên bỏ viện, đến khi bệnh diễn tiến nặng quay lại bệnh viện thì giai đoạn đã muộn, khó có hiệu quả điều trị tốt. Điều này càng ngày càng phổ biến khi những thông tin điều trị ung thư không chính thống, sai lệch, rất thiếu tính khoa học, đôi khi gây hại cho người bệnh, lại có thể dễ dàng truy cập trên internet.

Để hạn chế việc phát hiện bệnh muộn

Người bệnh đừng ngần ngại hỏi, trao đổi với các bác sĩ của mình cũng như đến các cơ sở chuyên khoa ung bướu uy tín để được khám và tư vấn. Bên cạnh đó, vấn để tầm soát và phát hiện bệnh ở những giai đoạn bệnh sớm hơn khi chưa có nhiều triệu chứng khó chịu, là cực kỳ quan trọng và hữu ích.

vi sao phat hien muon benh ung thu

Theo khảo sát của nhóm nghiên cứu Viện Ung thư Việt Nam đã công bố: 65%- 80% các bệnh nhân ung thư vú đều phát hiện ở giai đoạn muộn (giai đoạn 3, giai đoạn 4) nên việc chữa trị khó đạt hiệu quả cao. Lý do chính là người dân chưa có đủ kiến thức và ý thức về việc đi khám sức khỏe định kỳ.

Vì vậy chúng ta nên lưu ý đến 7 triệu chứng báo động bệnh ung thư bao gồm:

  • Thay đổi thói quen bình thường của ruột, bọng đái như đi tiêu chảy kéo dài không rõ nguyên nhân, phân lẫn máu, đi tiểu gắt, tiểu khó kéo dài…
  • Có dấu hiệu khó nuốt, bị rối loạn tiêu hóa kéo dài.
  • Bị ho dai dẳng, khàn tiếng kéo dài.
  • Có vết lở loét kéo dài không chữa trị khỏi, với các loại thuốc điều trị thông thường, ví dụ như loét vùng họng, miệng.
  • Bị chảy máu, tiết dịch bất thường.
  • Có một khối u ở vú hay một khối u ở bất kỳ nơi nào của cơ thể, có khi chỉ là dấu hiệu của một chỗ bị dày lên.
  • Thay đổi tính chất của các nốt ruồi như lớn nhanh, đổi màu sắc, nhất là có chảy máu.

Thông thường các triệu chứng nếu kéo dài trên 03 tuần thì chúng ta nên lưu tâm để làm các xét nghiệm chẩn đoán sâu hơn.

Ung thư là bệnh mạn tính không phải khi chẩn đoán ra ung thư là người bệnh mang án tử như nhiều người vẫn nghĩ. Với sự tiến bộ của y học hiện nay, ngoài các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh có thể phát hiện sớm bệnh ung thư, đem lại cơ hội trị khỏi ung thư cao thì những tiến bộ trong điều trị phẫu trị, hóa trị, xạ trị, các liệu pháp nhắm trúng đích ung thư mới, như liệu pháp sinh học, liệu pháp miễn dịch đã đem lại nhiều hứa hẹn trong điều trị ung thư với hiệu quả cao và ít tác dụng phụ. Điều quan trọng nhất là chú ý phát hiện sớm bệnh và đừng quên “Ung thư biết sớm trị lành”.

BS Quách Thanh Khánh

Trưởng phòng kế hoạch Tổng hợp, Bệnh viện Ung Bướu TP. HCM

Theo Tạp Chí Sức khỏe – Khoe24h.vn

Từ khóa

,